Denk in twee rondjes van een halve dag vanuit Inverness. Zuidwest: het loch, Urquhart Castle en, als de tijd het toelaat, Fort Augustus. Oost: Culloden, de Clava Cairns en Fort George of Cawdor. De stad zelf vult een avond of een natte ochtend.
1 Loch Ness
De A82 volgt de drukke noordwestoever van Inverness naar Fort Augustus, met parkeerhavens die over het water uitkijken. De rustigere zuidoostkant – op sommige stukken een eenbaansweg – heeft het kiezelstrand van Dores, met het klassieke uitzicht recht over de lengte van het loch, en de beboste kloof van de Falls of Foyers. In Drumnadrochit vertelt het Loch Ness Centre het verhaal van de jacht op het monster en de wetenschap achter het loch.
Praktisch: Bekijken is gratis. Dores: 15 minuten rijden vanaf Inverness. Loch Ness Centre: betaald, ongeveer 1 uur. Een volledig rondje om het loch is ongeveer 70 mijl en kost met stops een halve dag.
2 Urquhart Castle
Op deze landtong stond 500 jaar lang een van de grootste kastelen van Schotland. Het wisselde tijdens de Onafhankelijkheidsoorlogen en bij clanovervallen keer op keer van eigenaar, tot regeringstroepen het in 1692 opbliezen om het uit handen van de Jacobieten te houden. Wat ervan over is – een woontoren, muren en een poortgebouw boven het water – is de meest tot de verbeelding sprekende ruïne van de Hooglanden, en de plek waar je de meeste kans maakt om iets vreemds in het loch te zien.
Praktisch: Betaalde toegang (Historic Environment Scotland); boek in de zomer vooraf, want dan kan de parkeerplaats vol staan. Reken op 1½ uur. 17 mijl van Inverness aan de A82; Citylink-bussen stoppen bij de poort.
3 Inverness
De genoegens van de stad zijn bescheiden: een wandeling langs de rivier de Ness en over de voetgangersbruggen naar de beboste Ness Islands; de overdekte Victorian Market; St Andrew’s Cathedral aan de rivieroever; Leakey’s, een tweedehandsboekwinkel in een oude kerk; en bijna elke avond traditionele muziek in de pubs. Het kasteel van roze zandsteen op de heuvel, een negentiende-eeuws gerechtsgebouw, is verbouwd tot een bezoekersattractie die het verhaal van de Hooglanden vertelt – controleer de actuele openingstijden.
Praktisch: Grotendeels gratis. Een halve dag. Alles ligt binnen 15 minuten lopen van het station.
4 Culloden Battlefield
Op Drummossie Moor werd op 16 april 1746 het leger van Bonnie Prince Charlie in minder dan een uur door regeringstroepen vernietigd – de laatste veldslag op Britse bodem, gevolgd door de harde onderdrukking van de cultuur van de Hooglanden. De heide is teruggebracht in een staat die lijkt op die van de dag zelf; vlaggen markeren de twee frontlinies en stenen met clannamen de massagraven. Het bezoekerscentrum is uitmuntend.
Praktisch: Het slagveld is gratis en altijd toegankelijk; het bezoekerscentrum (National Trust for Scotland) vraagt entree. Reken op 2 uur. 5 mijl ten oosten van Inverness; stadsbussen vanuit het centrum.
5 Clava Cairns
Op een mijl van Culloden liggen, in een stil bosje, drie grote grafheuvels omringd door staande stenen, zo’n 4.000 jaar geleden gebouwd. Twee ervan hebben gangen die gericht zijn op de zonsondergang midden in de winter. Algemeen wordt aangenomen dat de gespleten steen hier de inspiratie was voor de tijdreisstenen in Outlander.
Praktisch: Gratis, het hele jaar open. 30–45 minuten. Geen openbaar vervoer: loop of neem een taxi vanaf Culloden, of kom met een tour. Kleine parkeerplaats.
6 Fort Augustus en het Caledonisch Kanaal
Op de zuidpunt van het loch voert een trap van vijf sluizen het Caledonisch Kanaal midden door het dorp omlaag. Kijken hoe de boten erdoorheen worden geschut is een aangename manier om een uur door te brengen; er vertrekken boottochten vanaf de pier, er is een klein erfgoedcentrum over het kanaal en er zijn volop plekken om te lunchen.
Praktisch: Gratis. Ongeveer 1 uur van Inverness over de A82. De Citylink-bussen tussen Inverness en Fort William stoppen hier.
7 Fort George en Cawdor Castle
Fort George, op een landtong in de Moray Firth, werd na Culloden gebouwd om de Hooglanden eronder te houden: een enorm, gaaf bewaard achttiende-eeuws artilleriefort dat nog altijd een legerkazerne is. Het nabijgelegen Cawdor Castle, door Shakespeare met Macbeth verbonden, is een bewoonde woontoren met mooie tuinen.
Praktisch: Beide betaald. Fort George: reken op 2 uur. Cawdor is doorgaans open van de lente tot de vroege herfst. Beide liggen op ongeveer 25–30 minuten rijden ten oosten van Inverness.
8 Chanonry Point en het Black Isle
De smalle landpunt tussen Fortrose en Rosemarkie is een van de beste plekken van Europa om vanaf de kust tuimelaars te zien: ze jagen op zalm in de getijdenstroom, op een paar meter van het strand. Het Black Isle eromheen – een schiereiland, geen eiland – heeft boerenland, een brouwerij en het mooie dorp Cromarty.
Praktisch: Gratis. Dolfijnen zie je het vaakst bij opkomend tij, ruwweg een uur na laagwater, van de late lente tot de vroege herfst. 30 minuten rijden van Inverness; beperkte parkeerruimte.
9 Glen Affric
Vaak het mooiste dal van Schotland genoemd, een uur ten zuidwesten van Inverness: lochs, watervallen en een van de grootste overgebleven resten van het oeroude Caledonische dennenbos. Gemarkeerde wandelingen lopen uiteen van 20 minuten tot een hele dag.
Praktisch: Gratis; klein parkeertarief. Een halve tot een hele dag. Met de auto via Cannich, of op een tour met gids vanuit Inverness.
Tours met gids: Loch Ness & Inverness
Boottocht vanaf €29 Loch Ness: rondvaart naar Urquhart Castle en terug
Een vaartocht van 50 minuten van Clansman Harbour naar de kasteelruïne en terug – de goedkoopste manier om het loch op te gaan.
Boottocht vanaf €67 Vanuit Inverness: boottocht op Loch Ness en Urquhart Castle
Een arrangement van een halve dag vanuit de stad: met de bus naar het loch, een boottocht en tijd aan wal in Urquhart Castle, met vervoer terug.
