Het mooiste landschap van Schotland ligt langs wegen die zijn aangelegd voor crofters en visvrachtwagens, niet voor colonnes campers. Dat is hun charme en hun grens. Een roadtrip gaat hier goed als je per dag minder rijdt dan je denkt te kunnen, je bedden vooraf boekt en leert hoe passeerplaatsen werken voordat je je eerste tegemoetkomende tractor ontmoet.
De North Coast 500
De North Coast 500 (NC500) is een bewegwijzerde ronde van ongeveer 516 mijl (830 km) door de noordelijke Hooglanden, met Inverness als begin- en eindpunt. De route werd in 2015 gelanceerd door bestaande wegen aan elkaar te knopen: westwaarts naar Applecross en Torridon, noordwaarts via Ullapool en Assynt naar Durness, oostwaarts langs de bovenrand van het land naar John o’ Groats, en terug langs de oostkust via Wick, Dornoch en het Black Isle.
- Hoe lang: reken op minstens vijf dagen; zeven is beter, en veel mensen nemen er tien. In drie of vier dagen wordt het een tour door de voorruit.
- Welke kant op: maakt niet uit. De meeste gidsen beschrijven de route tegen de klok in vanaf Inverness, eerst naar de westkust. Het westen en noordwesten zijn de dramatischste stukken; de oostkust is sneller en zachter.
- Hoogtepunten: de haarspeldbochten van de Bealach na Bà naar Applecross, de bergen van Torridon, de stranden van Achmelvich en Clachtoll, de Kylesku Bridge, Smoo Cave bij Durness, Dunnet Head (het echte noordelijkste punt van het Britse vasteland), Dunrobin Castle.
- De Bealach na Bà: een eenbaans bergpas die oploopt tot ongeveer 626 m (2.054 ft), met hellingen tot 1 op 5. De pas is niet geschikt voor grote campers, caravans of nerveuze bestuurders en kan in de winter dichtgaan; via Shieldaig is er een makkelijker alternatief langs de kust.
De knelpunten
Het succes van de route heeft plaatsen met een paar honderd inwoners onder druk gezet. In juli en augustus zijn accommodatie en campings maanden vooruit volgeboekt, lopen de eenbaansstukken vast, en gemeenschappen hebben echte problemen gehad met zwerfafval, toiletafval langs de weg en busjes die ’s nachts in passeerplaatsen staan. Niets daarvan is een reden om niet te gaan; het is een reden om met beleid te gaan:
- Boek elke nacht voordat je vertrekt, of reis in mei, begin juni of september.
- Gebruik officiële campings en afvalstortpunten. Het recht van overpad (vrije toegang) geldt niet voor slapen in een motorvoertuig – zie onze reisgids.
- Tank wanneer het kan: brandstof is schaars in het noordwesten en sommige pompen zijn onbemand en werken alleen met een kaart.
- Doe je boodschappen en eet ter plaatse. Dorpswinkels en cafés zijn de reden dat er in deze plaatsen nog mensen wonen.
Geen auto? Dagtours vanuit Inverness laten je de oostkust proeven tot aan John o’ Groats, en meerdaagse tours in een kleine groep doen het noorden en Orkney aan – zie de tours vanuit Inverness.
Eenbaanswegen en passeerplaatsen
Een groot deel van het noordwesten en bijna alle eilandwegen zijn eenbaanswegen: één rijstrook voor beide richtingen, met passeerplaatsen die zijn aangegeven met witte ruit- of vierkante borden of zwart-witte palen. De regels zijn eenvoudig en de bewoners verwachten dat bezoekers ze kennen:
- Komt er een voertuig op je af, dan wijkt degene uit die het dichtst bij een passeerplaats is – een passeerplaats links van je in, of je stopt tegenover een passeerplaats rechts van je, zodat de andere bestuurder die kan gebruiken. Steek nooit over naar de rechterkant om een passeerplaats in te rijden.
- Rijdt er een voertuig achter je dat sneller wil, rijd dan een passeerplaats in en laat het voor. Dit is het meest gewaardeerde wat een bezoeker kan doen: de auto achter je kan een arts zijn, een dierenarts of iemand die te laat is voor de veerboot.
- Parkeer nooit in een passeerplaats, ook niet ‘even voor een foto’.
- Bedank de andere bestuurder met een opgestoken hand. Iedereen doet het.
- Geef waar het kan voorrang aan voertuigen die bergop komen, en reken op schapen, herten en runderen op de weg, vooral in de schemering.
- Let op de bermen: zachte randen kunnen een wiel opslokken.
Links rijden
In het hele Verenigd Koninkrijk rijdt het verkeer links. Is dat nieuw voor je, dan scheelt een automaat één ding om aan te denken; reserveer er vroeg een, want ze vormen een minderheid in het verhuurpark. Rotondes neem je met de klok mee, waarbij je voorrang geeft aan verkeer van rechts. Snelheidslimieten zijn in mijlen per uur: doorgaans 30 mph (vaak 20 mph) binnen de bebouwde kom, 60 mph op wegen met één rijbaan en 70 mph op wegen met gescheiden rijbanen en snelwegen, tenzij borden iets anders aangeven – al is 60 op een kronkelende weg in de Hooglanden een limiet en geen doel. De Schotse alcohollimiet is lager dan in de rest van het VK; in de praktijk: als je rijdt, drink dan niet.
Andere routes die de brandstof waard zijn
| Route | Ruwweg | Wat het is |
|---|---|---|
| Argyll Coastal Route | 129 mijl (208 km) | Van Loch Lomond naar Fort William via Inveraray, Oban en Glencoe: zeelochs, vis en schaaldieren en kastelen. Een mooi tweedaags alternatief voor de directe weg. |
| Snow Roads | 90 mijl (145 km) | Van Blairgowrie naar Grantown-on-Spey over de hoogste openbare wegen van Groot-Brittannië, door de oostelijke Cairngorms, Braemar en Tomintoul. |
| North East 250 | 250 mijl (400 km) | Een ronde door Speyside, langs de kust van de Moray Firth, Aberdeen en Royal Deeside: distilleerderijen, vissersdorpen en kastelen, met veel minder verkeer dan op de NC500. |
| South West Coastal 300 | 300 mijl (480 km) | Dumfries and Galloway en het zuiden van Ayrshire: een rustige kust, bossen en een donkere sterrenhemel, ver buiten de gebruikelijke toeristische route. |
| Road to the Isles | 46 mijl (74 km) | Van Fort William naar Mallaig, langs het Glenfinnan-viaduct en het witte zand van Morar, met de veerboot naar Skye als eindpunt. |
| The Hebridean Way | ongeveer 185 mijl (300 km) | De hele lengte van de Buiten-Hebriden, van Vatersay tot Lewis, over dammen en met twee veerboten. |
De afstanden zijn bij benadering. Hoe de routes in een complete reis passen, lees je bij onze routes.
Campers en kampeerbusjes
Schotland is een heerlijke plek voor een kampeerbusje en een lastige voor een grote camper. Als je er een huurt, kies dan het kleinste voertuig waarin je kunt leven. Plan je overnachtingen op campings of op het groeiende aantal door de gemeenschap gerunde camperplaatsen met afvalvoorzieningen, leeg toiletten of grijs water nooit ergens anders dan op een officieel punt, en blijf weg van eenbaanswegen die als ongeschikt zijn aangegeven. Boek op de eilanden je plek op de veerboot op de werkelijke lengte van het voertuig.
