Bijna alles ligt binnen anderhalve mijl van station Waverley, maar de stad is steil: plan één gebied per dagdeel in plaats van te zigzaggen. De bezienswaardigheden van de Old Town kun je te voet aan elkaar rijgen, bergaf van het kasteel naar Holyrood.
1 Edinburgh Castle
Op Castle Rock staat al minstens 900 jaar een vesting. Binnen de muren vind je de Honours of Scotland – de oudste kroonjuwelen van Groot-Brittannië –, de Great Hall, de piepkleine twaalfde-eeuwse St Margaret’s Chapel (het oudste gebouw van de stad), het reusachtige belegeringskanon Mons Meg, het National War Museum en het Scottish National War Memorial. Het One o’Clock Gun wordt dagelijks afgevuurd, behalve op zondag. Het uitzicht alleen al maakt de klim de moeite waard.
Praktisch: Reken op 2–3 uur. Betaalde toegang met tijdslot; boek vooraf online, zeker van april tot en met september. Kom bij opening voor de Crown Room.
2 De Royal Mile en de Old Town
Vier straten in elkaars verlengde lopen ongeveer een mijl bergaf van het kasteel naar Holyrood, omzoomd door hoge huurkazernes en doorsneden door tientallen smalle closes. Onderweg kom je langs St Giles’ Cathedral met zijn kroonvormige spits, het Writers’ Museum, John Knox House en The Real Mary King’s Close, waar rondleidingen afdalen naar straten die onder latere gebouwen zijn begraven. Duik de closes in: daar bewaart de Old Town zijn sfeer.
Praktisch: Een halve dag te voet. De straat is gratis; St Giles’ vraagt een donatie; Mary King’s Close bezoek je alleen met een rondleiding, en die raakt uitverkocht.
3 Palace of Holyroodhouse
De officiële residentie van de vorst in Schotland staat aan de voet van de Royal Mile. Bezoekers zien de staatsievertrekken, de kamers van Mary, Queen of Scots – waar haar secretaris David Rizzio in 1566 werd vermoord – en het dakloze schip van Holyrood Abbey. Het gebouw van het Schotse parlement staat ertegenover.
Praktisch: Reken op 1½–2 uur. Betaalde toegang met multimediagids. Gesloten tijdens koninklijke bezoeken, doorgaans onder meer een week rond eind juni en begin juli – controleer de data.
4 Arthur’s Seat en Holyrood Park
De hoogste heuvel van Edinburgh is de afgesleten kern van een vulkaan, 251 m hoog, in een koninklijk park dat aanvoelt als een stuk Hooglanden dat midden in de stad is neergelegd. Over de gebruikelijke route vanaf Holyrood doe je 45–60 minuten naar boven; het pad langs de Salisbury Crags geeft met minder moeite mooie uitzichten.
Praktisch: Gratis, altijd toegankelijk. 1½–2½ uur heen en terug. Draag stevige schoenen – de top is rotsachtig, glad als het nat is en winderig.
5 National Museum of Scotland
Een van de beste musea van Groot-Brittannië: de Schotse geschiedenis van de vroegste tijden tot nu in de moderne vleugel, en natuurhistorie, wetenschap, design en wereldculturen rond een hoog oprijzende victoriaanse hal. Zoek het schaap Dolly, de schaakstukken van Lewis en het uitzicht vanaf het dakterras.
Praktisch: Gratis (speciale tentoonstellingen tegen betaling). Reken op 2–3 uur. Dagelijks geopend.
6 Calton Hill
Een klim van vijf minuten vanaf het oostelijke uiteinde van Princes Street brengt je op een heuveltop die bezaaid is met monumenten, waaronder het onvoltooide National Monument naar het voorbeeld van het Parthenon en het Nelson Monument in de vorm van een telescoop. Het is de klassieke plek om de zon te zien ondergaan boven het kasteel en de skyline van de Old Town.
Praktisch: Gratis, altijd open. 30–45 minuten. Paden met trappen en hellingbanen vanaf Regent Road.
7 De New Town en Dean Village
De New Town, vanaf de jaren 1760 gebouwd om de overvolle Old Town te ontlasten, is een van de mooiste staaltjes georgiaanse stedenbouw waar ook ter wereld: Princes Street met zijn park, George Street, Charlotte Square. Het Scott Monument kun je beklimmen, de Scottish National Gallery is gratis, en na een kwartier lopen in noordwestelijke richting sta je in Dean Village, een voormalig molenaarsgehucht in een beboste kloof aan de Water of Leith.
Praktisch: Een halve dag. Musea gratis; kleine toegangsprijs voor de beklimming van het Scott Monument.
8 Victoria Street en de Grassmarket
Het gebogen Victoria Street, met twee niveaus en beschilderde winkelpuien, daalt van George IV Bridge af naar de Grassmarket, een voormalig marktplein en executieterrein onder het kasteel dat nu omringd is door pubs. Greyfriars Kirkyard, met het standbeeld van de trouwe terriër Greyfriars Bobby, ligt op twee minuten.
Praktisch: Gratis. 1 uur, langer als je gaat winkelen of iets gaat drinken.
9 Leith en de Royal Yacht Britannia
De oude haven van Edinburgh is uitgegroeid tot de beste wijk van de stad om te eten en te drinken, met restaurants langs The Shore. Naast Ocean Terminal ligt de Britannia afgemeerd, ruim 40 jaar het jacht van de koninklijke familie; je bezoekt vijf dekken met een audiogids.
Praktisch: Tram naar Ocean Terminal of The Shore (ongeveer 20–25 minuten vanuit het centrum). Britannia: betaalde toegang, reken op 2 uur.
Tours met gids: Edinburgh
Toegangsticket vanaf €41 Edinburgh Castle: rondleiding met toegangsticket
Toegang tot de best bezochte betaalde attractie van Schotland, met een gids die je meeneemt door de Great Hall, langs de kroonjuwelen en door negen eeuwen belegeringen. Tickets met tijdslot zijn in de zomer snel uitverkocht, dus boek deze als eerste.
Stadswandeling met gids vanaf €34 Edinburgh: rondleiding door The Real Mary King’s Close
Een gids in kostuum neemt je mee naar de zeventiende-eeuwse straatjes die onder de Royal Mile zijn afgesloten – pest, overbevolking en het dagelijks leven in de oude huurkazernes. Eén uur, kleine groepen, altijd druk.
